{"id":108,"date":"2020-11-17T18:36:25","date_gmt":"2020-11-17T15:36:25","guid":{"rendered":"https:\/\/trcjha.com\/?page_id=108"},"modified":"2021-03-25T14:33:34","modified_gmt":"2021-03-25T11:33:34","slug":"kitap-degerlendirmesi-icin-notlar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/trcjha.com\/tr\/kitap-degerlendirmesi-icin-notlar\/","title":{"rendered":"Kitap De\u011ferlendirmesi i\u00e7in Notlar"},"content":{"rendered":"\n

TRC Journal of Humanitarian Action<\/em><\/em> (TRCJHA)<\/em> de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131 da yay\u0131mlamaktad\u0131r. Dergi edit\u00f6ryas\u0131 de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131n\u0131n da akademik yay\u0131m a\u011f\u0131 i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir yer tuttu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Dergide yay\u0131mlanan de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131 da makalelerde oldu\u011fu \u00fczere DOI (Digital Object Identifier) numaras\u0131 ile yay\u0131mlanmakta ve derginin tarand\u0131\u011f\u0131 indekslere g\u00f6nderilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Kitap De\u011ferlendirme Yaz\u0131s\u0131 Nedir?<\/h2>\n\n\n\n

De\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131, derleme ya da telif bir yay\u0131n\u0131n (kitap, makale, derleme vb.) tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nan tan\u0131t\u0131c\u0131 olmakla birlikte \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan esere ele\u015ftirel yorumlarda ve katk\u0131larda bulunan metindir.<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 kitap raporundan farkl\u0131d\u0131r. Bir kitap raporu yaln\u0131z kitab\u0131n i\u00e7eri\u011fine y\u00f6nelik bilgilendirmede bulunur, akademik de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131nda ise ele al\u0131nan i\u00e7erik yaz\u0131n\u0131n yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eder.<\/p>\n\n\n\n

Bir de\u011ferlendirmeden beklenen de\u011ferlendirilen metnin konusuna ve bu konunun i\u015fleni\u015f \u015fekline, \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen d\u00fc\u015f\u00fcnceleri kritik ederek yap\u0131c\u0131 yorumlar getirmesidir. Ayr\u0131ca \u00f6ne \u00e7\u0131kan d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ele\u015ftirel bir \u00fcslupta tenkidinin yap\u0131lmas\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015flerin tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kaynaklar\u0131n kullan\u0131l\u0131\u015f \u015feklinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

De\u011ferlendirme Yaz\u0131s\u0131 Nas\u0131l Yaz\u0131l\u0131r?<\/h2>\n\n\n\n

Bir de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131; (a)<\/em> yazmaya ba\u015flamadan \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7, (b)<\/em> de\u011ferlendirilecek metnin okunma s\u00fcreci ve yaz\u0131ya haz\u0131rl\u0131k olarak ikiye ayr\u0131labilir. Bu iki ayr\u0131 s\u00fcre\u00e7ten sonra de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 kaleme al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n

Metni Okuma S\u00fcreci<\/h2>\n\n\n\n

De\u011ferlendirilecek metin okunurken a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanacak hususlar\u0131n not al\u0131nmas\u0131 de\u011ferlendirme s\u00fcrecinde yazara yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. B\u00f6ylelikle yazar tespitlerini ve referans noktalar\u0131n\u0131 aramak i\u00e7in geriye d\u00f6nmek zorunda kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Ama\u00e7<\/strong>
Okudu\u011funuz metnin yazar\u0131 neyi ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r? Bu amac\u0131 yazar a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtiyor mu, yoksa siz metinden \u00e7\u0131kar\u0131mda m\u0131 bulunuyorsunuz? Metnin ortaya koydu\u011fu merkez\u00ee bir fikir mevcut mudur?<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Yorumlama
<\/strong>\u0130\u015flenilen konular aras\u0131nda irtibat nas\u0131l sa\u011flan\u0131yor, olaylar ya da \u015fah\u0131slar nas\u0131l betimleniyor, metin i\u00e7erisinde bunlar nas\u0131l bir \u00f6nem s\u0131ras\u0131na sokuluyor? Yazar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 bir analiz bi\u00e7imine mi yoksa bir teoriye mi dayand\u0131r\u0131yor ya da hissiyat\u0131na g\u00f6re mi d\u00fc\u015f\u00fcnceler serdediyor? Sizce yazar\u0131n yorumlar\u0131 mant\u0131kl\u0131 ve tutarl\u0131 m\u0131? \u0130\u015fledi\u011fi konuyu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuyor mu yoksa daha bulan\u0131k bir h\u00e2le mi getiriyor? Analizlerine ya da yorumlar\u0131na siz bir alternatif sunabilir misiniz?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

Ba\u011flam
<\/strong>Metinde yer alan fikirler ve olaylar geni\u015f bir zeminde ba\u011flam\u0131na oturtulabilmi\u015f midir? Yazar konusuna odaklanabilmi\u015f midir? Yazar\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 sizin konuyu daha iyi anlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor mu?<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

S\u00fck\u00fbt
<\/strong>Yazar\u0131n i\u015fledi\u011fi konuda temas etmedi\u011fi, g\u00f6rmedi\u011fi k\u0131s\u0131mlar var m\u0131d\u0131r? Bu k\u0131s\u0131mlar metnin etkisini zay\u0131flat\u0131yor mu? Bu durumda yazar\u0131n metindeki amac\u0131n\u0131 anlaman\u0131z kolayla\u015f\u0131yor mu?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

Bi\u00e7im
<\/strong>Kitap\/metin iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u0131? Anla\u015f\u0131lmas\u0131 kolay m\u0131? Ak\u0131c\u0131 m\u0131? Yoksa anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirecek \u015fekilde a\u011f\u0131r ifadeler ve yo\u011fun bir terminoloji mi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Kaynaklar
<\/strong>Yazar ne t\u00fcr kaynaklar\u0131 kullan\u0131yor? Yazar kulland\u0131\u011f\u0131 kaynaklara ya da konuya dair okurunda ba\u015fka kaynaklar bulmaya y\u00f6nelik bir motivasyon uyand\u0131r\u0131yor mu? Konu ile ilgili ana kaynaklar\u0131n tamam\u0131na de\u011finebiliyor mu yoksa ihmal edilen kaynaklar mevcut mu?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\n

Alan ve Literat\u00fcr
<\/strong>Metin literat\u00fcrdeki di\u011fer kaynaklarla ne kadar irtibatl\u0131? Metin yeni bir saha a\u00e7\u0131yor mu? Genel yakla\u015f\u0131mlar\u0131 tadil ediyor mu? Yoksa kabul edilmi\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fleri yineleyip belirli bir taraf m\u0131 tutuyor? Yeni bir metodoloji ya da teorik yakla\u015f\u0131m m\u0131 getiriyor? \u00c7al\u0131\u015fma bir sata\u015fma i\u00e7eriyor mu? E\u011fer eski bir metinse bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6ylesi bir sata\u015fmaya, \u00e7e\u015fitli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015f m\u0131? (Bu sorular\u0131n yan\u0131tlanabilmesi i\u00e7in baz\u0131 ek okumalar yap\u0131lmas\u0131 gerekebilir.)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Arka Plan
<\/strong>Pek \u00e7ok akademisyen, yazar\u0131n deneyimlerini ve niteliklerini tan\u0131mak ister. Bu sebeple yazar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda fikir verilmesi gerekebilir. Yazar gen\u00e7 bir akademisyen mi, yeni alanlar a\u00e7m\u0131\u015f m\u0131 ya da bu sahada \u00f6nemli bir tecr\u00fcbeye sahip mi?<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De\u011ferlendirmeyi Yazmaya Haz\u0131rl\u0131k<\/h2>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle kitap okunmu\u015f, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f, yaz\u0131lacak de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131n\u0131n ana noktalar\u0131 belirlenmi\u015ftir. Bu hususlar\u0131n de\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131nda nas\u0131l yer alaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli, temel noktalar\u0131 belirleyecek bir yaz\u0131 plan\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yaz\u0131 plan\u0131 en temelde giri\u015f, geli\u015fme ve sonu\u00e7 k\u0131s\u0131mlar\u0131ndan olu\u015facak \u015fekilde tasarlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Temel Noktalar
<\/strong>Okuma s\u00fcrecinde al\u0131nm\u0131\u015f notlara geri d\u00f6n\u00fclmeli ve tespitler bir \u00f6nem s\u0131ras\u0131na konulmal\u0131d\u0131r. Bu, de\u011ferlendirme yazar\u0131na merkezde yer alan tart\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6sterecektir. Ana noktalar belirlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken d\u00fc\u015f\u00fcncelerin etkili ve a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak sunum d\u00fczeni de bu a\u015famada d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Ana Fikir
<\/strong>De\u011ferlendirmenin her bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmada oldu\u011fu gibi bir ana tart\u0131\u015fmaya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. De\u011ferlendirme yazar\u0131 metin hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmelerini ve ana tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6zetleyecek, bunu kendi metnine nas\u0131l yedirecektir?<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Bi\u00e7im
<\/strong>De\u011ferlendirmenin bir par\u00e7as\u0131 olarak kitab\u0131n ana konular\u0131n\u0131 ve tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren k\u0131sa bir \u00f6z metin (synopsis) haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Bu metin yakla\u015f\u0131k bir paragraf uzunlu\u011funda olmal\u0131 ve farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerin \u00f6zeti \u015feklinde olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

De\u011ferlendirmeyi Yazarken<\/h2>\n\n\n\n

De\u011ferlendirme yazar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 d\u00fczenlerken, a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131n i\u00e7erikte yer ald\u0131\u011f\u0131ndan emin olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

  1. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n konusunu ve ana tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sunacak k\u0131sa, etkileyici bir giri\u015f<\/li>
  2. Kitab\u0131n \u00f6zet bir tan\u0131t\u0131m\u0131<\/li>
  3. De\u011ferlendirilen metne dair tespitlerin, metnin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerinin birbirleriyle irtibatl\u0131, mant\u0131ksal bir s\u0131ra i\u00e7inde ve etkili bir tarzda sunumu<\/li>
  4. De\u011ferlendirme yazar\u0131n\u0131n temel fikirlerini ve \u00f6nemli vurgular\u0131n\u0131 toparlayan sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    De\u011ferlendirme yaz\u0131s\u0131 tamamland\u0131ktan sonra dikkatle okunmal\u0131, dil bilgisi kurallar\u0131na uygun olmayan \u00f6geler d\u00fczeltilmeli, yeterli a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa sahip olmayan k\u0131s\u0131mlar a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde yeniden form\u00fcle edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

    De\u011ferlendirmenin Formu<\/h2>\n\n\n\n

    Makale yaz\u0131m kurallar\u0131, de\u011ferlendirme yaz\u0131lar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bunun i\u00e7in Yaz\u0131m Kurallar\u0131<\/a> ve at\u0131f sistemi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n